De lessen zijn bedoeld om mensen die moeite hebben met zelfstandig reizen op weg te helpen. Niet voor alle jongeren is reizen met het openbaar vervoer vanzelfsprekend. Om meer vertrouwen te krijgen leerden de jongeren in de klas hoe het openbaar vervoer werkt en hoe je bijvoorbeeld een route uitzoekt in de app. In de laatste les gingen de leerlingen de praktijk in en maakten zij onder andere kennis met de mensen die in het openbaar vervoer werken. 

In de praktijk oefenen 
Het begon bij vertrek vanaf school. Samen met de leerlingen namen we de tram naar het busstation in Uithoorn. We oefende met in- en uitchecken en het aflezen van de reisinformatie. Bij het busstation werden we ontvangen in de chauffeursruimte. Rob van Tol stond hier klaar om uitleg te geven over zijn werk als handhaver.

 
Samen met de leerlingen onderweg naar de tram in Uithoorn

Rob vertelde wat service en veiligheid betekenen in het openbaar vervoer. “Wij zorgen ervoor dat iedereen prettig en veilig kan reizen,” legt hij uit. “Dat betekent kaartjes controleren, mensen helpen en soms optreden als dat nodig is.” De leerlingen luisterden aandachtig. Ze stelden vragen over controles en over wat er gebeurt als iemand geen geldig vervoersbewijs heeft.

De leerlingen gingen aan de slag met praktische dingen. Ze oefenden hoe je goed in- en uitcheckt met je vervoersbewijs en waar je op moet letten als het paaltje geen groen licht geeft. In de bus leerden ze hoe je stevig staat: met je voeten iets uit elkaar en één hand aan een paal of leuning. Ook hoorden ze waarom het netjes is om de buschauffeur te begroeten. “Dan weet de chauffeur dat je instapt,” legt Rob uit.

Tijdens de rit stelden de leerlingen vragen, zoals: wat gebeurt er als je vergeet uit te checken? Krijg je altijd een boete als je geen geldig kaartje hebt? En is het werk van een handhaver gevaarlijk? Rob en zijn collega’s namen de tijd om alles uit te leggen.

Voor Isabel veranderde het beeld dat ze had van handhavers. “Handhavers zijn ook heel aardig,” zegt ze. Een simpele, maar belangrijke ontdekking. Na de uitleg stapten we met Rob, twee andere handhavers en de OV-coaches in de bus naar busstation Aalsmeer.

 
Van links naar rechts: Isabel, Rob & Thomas

Zelf ervaren maakt indruk
In de chauffeursruimte mochten de leerlingen handboeien vasthouden en even omdoen. Dat maakt indruk. “Pijnlijk, en heel strak,” zegt Thomas eerlijk. Zo wordt duidelijk dat het werk van een handhaver meer is dan alleen kaartjes controleren.
 

Thomas kreeg handboeien om

Voor Rob is het belangrijk dat leerlingen zich op hun gemak voelen. “Een les is voor mij geslaagd als het ijs is gebroken,” vertelt hij. “Als ook de stille kinderen meedoen en vragen stellen. Dan weet ik dat ze zich veilig voelen.” Tijdens de busrit gebeurde dit ook. De leerlingen gingen steeds meer vragen stellen en keken met andere ogen naar wat er in de bus gebeurt.

Karianne Ketelaar, stage- en uitstroombegeleider van Praktijkschool Uithoorn, vindt het belangrijk dat de leerlingen hulp krijgen om met het ov te reizen: “Soms kwamen we er in klas 5 pas achter dat een leerling alleen heel dicht bij huis stage kon gaan lopen, doordat die leerling niet met het ov kon of durfde te reizen. We zijn toen gestart met een paar individuele ov-coachingtrajecten om hen op weg te helpen en daarmee meer kansen te bieden. Nog beter is het om dat voor te zijn en al onze leerlingen meteen in klas 1 deze mooie klassikale training aan te bieden. Sommigen zijn al gewend om met het ov te reizen, anderen pakken het snel op en weer anderen blijken misschien nog behoefte te hebben aan een vervolgtraject. We bieden graag zoveel mogelijk maatwerk aan onze leerlingen in de voorbereiding op hun toekomst en Sterk op Reis sluit daar heel goed bij aan.”

Meer zelfvertrouwen in het ov
Thomas en Isabel leerden veel nieuwe dingen over in- en uitchecken en controles. En over hoe belangrijk gedrag en respect zijn in het openbaar vervoer. Aan het eind van de dag kregen ze een diploma voor hun deelname. “Gewoon een diploma dat je goed hebt meegedaan,” zegt Isabel trots. De ervaring zet ook aan het denken. Zou je later in het openbaar vervoer willen werken? “Misschien. Kaartjes controleren vind ik wel interessant,” zegt Isabel over het werk als handhaver. Thomas denkt eerder aan buschauffeur of tramchauffeur. “Dat lijkt me vet.”

Met OV-coach leren jongeren niet alleen hoe ze moeten reizen. Ze krijgen ook meer begrip voor de mensen die in het openbaar vervoer werken. Wie weet wat er achter de schermen gebeurt, reist met meer vertrouwen in het openbaar vervoer. 

De OV-coach is een initiatief van de Vervoerregio Amsterdam en wordt uitgevoerd door MEE Dichtbij.