Op donderdag 30 juli reisden we met hen mee. We spraken met Inez Zijlmans, van het COA, Imara Bonimbie en Mirella van Lingen van de OV-coach en een jongere die de training volgde. Wat betekent zelfstandig kunnen reizen voor hen?

Waarom is leren reizen met het ov zo belangrijk?
“Op deze COA-locatie in Amsterdam, wonen alleenstaande minderjarigen van 15 tot 18 jaar. Zij zijn zonder familie naar Nederland gekomen. Wij begeleiden hen om steeds zelfstandiger te worden. Daar hoort reizen bij. De jongeren moeten bijvoorbeeld naar school, de tandarts of afspraken rond hun asielprocedure. Voor bijna alles moeten zij met het openbaar vervoer. Veel jongeren hebben geen fiets en niet alle jongere kunnen fietsen. Bovendien is Amsterdam te groot om alles op de fiets te doen.

Wat maakt het Nederlandse ov lastig?
Voor veel jongeren is bijna alles nieuw. In de landen waar zij vandaan komen, rijden vooral bussen. Een trein, tram of metro kennen zij niet altijd. Maar ook het systeem rondom het reizen is onbekend.
“Het gaat niet alleen om weten welke metro je moet nemen”, vertelt Inez. “Ze moeten ook leren in- en uitchecken, hun ov-chipkaart opwaarderen, de regels in het ov en bijvoorbeeld een reis plannen met een reis-app.”

Dat herkent Mohammad ook, de jongere die we spreken. Vooral in- en uitchecken vond hij in het begin moeilijk. “Waar ik vandaan kom, Gambia, is geen metro. Voor langere afstanden namen we de bus en betaalden we contant.”

Ook voor de OV-coaches vraagt de begeleiding maatwerk. Veel reisinformatie is in het Nederlands of Engels, terwijl de jongeren deze talen nog aan het leren zijn. Hulpmiddelen zoals vertaalapps kunnen daarbij ondersteuning bieden, maar het echte leren gebeurt vooral in de praktijk. Door samen te reizen, te oefenen en ervaringen op te doen, leren jongeren stap voor stap hoe het openbaar vervoer werkt.



Hoe helpt de OV-coach hierbij?
De jongeren krijgen eerst uitleg en gaan daarna samen met een OV-coach op pad. Ze beginnen hun tocht lopend naar metrostation Holendrecht en daar nemen ze de metro naar Amsterdam Centraal. Op Amsterdam Centraal nemen ze de bus naar het Mundus College. Ze oefenen dus met een echte route. Onderweg leren ze hoe ze een route vinden, waar ze moeten overstappen en welke regels er gelden in het openbaar vervoer.

De OV-coaches merken dat de jongeren nieuwe informatie snel oppakken. “Met een beetje uitleg en begeleiding zijn zij vaak al snel in staat om zelfstandig hun weg te vinden in het openbaar vervoer. Dat maakt het mooi om met deze groep te werken en om hun groei in zelfstandigheid van dichtbij mee te maken.”

Ook het COA is blij met wat de samenwerking oplevert. Waar de eigen begeleiding eerder niet altijd genoeg tijd bood om een volledige route te oefenen, kunnen de jongeren nu de hele reis afleggen. Inez ziet dat dit in de praktijk echt verschil maakt. ‘’Voorheen gebeurde het regelmatig dat de jongeren de weg toch niet goed genoeg kende en dus niet op school aankwamen op hun eerste school dag. Nu dat zij de gehele reis afleggen met de OV-coaches hebben we dit eigenlijk nog geen enkele keer meer gehad dat jongeren de weg niet krijgen gevonden op hun eerste schooldag.’’ 

De jongeren worden zelfstandiger en krijgen meer vertrouwen in hun eigen kunnen. “Het is mooi dat we dit door de samenwerking met de OV-coaches kunnen bieden.”



Hoe ervaren de jongeren de training?
“I liked it, it was good.” De training heeft hem vooral geholpen om te begrijpen hoe hij zelfstandig naar andere plekken in Amsterdam en de rest van Nederland kan reizen.
Op de belangrijkste vraag hoeft hij dan ook niet lang na te denken: voelt hij zich nu zeker genoeg om zelf met het ov te reizen? “Yes, I do.” De route naar school kan hij inmiddels zelfstandig afleggen. 

Meer dan alleen van A naar B
Volgens Inez gebeurt er tijdens de trainingen nog iets anders. Jongeren die aan het begin stil en afwachtend zijn, komen vaak enthousiast terug. Ze durven meer zelf te doen en krijgen vertrouwen in hun eigen kunnen.

Dat is uiteindelijk precies het doel. Zelfstandig kunnen reizen betekent meer dan weten welke metro je moet hebben. Het betekent zelf naar school kunnen, naar een afspraak gaan of een nieuwe plek ontdekken. Of zoals Inez het tegen de jongeren zegt: “Als je weet hoe het openbaar vervoer in Amsterdam werkt, kun je eigenlijk door heel Nederland reizen.”

De OV-coach is een initiatief van de Vervoerregio Amsterdam en wordt uitgevoerd door MEE Dichtbij.